Những loại thực phẩm cần tránh khi đeo mắc cài
Một số loại thực phẩm có thể làm cong dây, làm gãy mắt mắc cài hoặc bị mắc lại quanh mắc cài trong nhiều giờ. Trang này cung cấp các mẹo mang tính giáo dục, tổng quan để bạn biết nên hỏi gì với một licensed orthodontist sau buổi thăm khám trực tiếp.
Câu trả lời ngắn gọn
Khi đeo mắc cài, các vấn đề về thực phẩm thường rơi vào 3 nhóm lớn: đồ cứng, đồ dính và đồ mà bạn cắn bằng răng cửa.
Đồ cứng có thể làm nứt hoặc làm lỏng mắt mắc cài. Đồ dính có thể kéo dây và bị kẹt quanh mắc cài. Đồ mà bạn cắn thẳng bằng răng cửa có thể tạo lực quá lớn lên các mắt mắc cài phía trước.
Ví dụ thường được khuyên nên cẩn thận gồm:
- Kẹo cứng
- Đá
- Các loại hạt
- Hạt bỏng ngô (ngô rang nổ) còn nguyên hạt
- Kẹo dẻo
- Caramel
- Kẹo cao su
- Bánh mì tròn dai hoặc bánh mì giòn có vỏ cứng
- Táo nguyên quả cắn từ phía trước
- Ngô trên bắp
- Miếng cà rốt sống to
Điều đó không có nghĩa là suốt cả quá trình điều trị bạn chỉ được ăn đồ mềm. Nhiều gia đình làm tốt bằng cách thay đổi cách chuẩn bị món ăn:
- Cắt táo thành lát mỏng
- Lấy ngô ra khỏi bắp
- Hấp hoặc nấu chín các loại rau củ cứng
- Bẻ/ché nhỏ các món giòn
- Cố gắng nhai bằng răng hàm khi có thể
Nếu bạn vẫn đang cân nhắc giữa các lựa chọn, hướng dẫn của chúng tôi về mắc cài kim loại và khay chỉnh nha trong suốt có thể giúp bạn so sánh thói quen hằng ngày, vệ sinh và các hạn chế về thực phẩm.
Vì sao một số loại thực phẩm gây rắc rối
Mắc cài chắc chắn, nhưng chúng cũng được cấu tạo từ nhiều phần nhỏ phối hợp với nhau. Mắt mắc cài được gắn lên răng, còn dây giúp định hướng sự di chuyển của răng theo thời gian. Thực phẩm cứng, dính hoặc nhai dai có thể làm hư các phần này hoặc khiến việc vệ sinh trở nên khó hơn.
Thông thường sẽ xảy ra các tình huống sau:
- Đồ cứng có thể làm hỏng. Cắn đá, kẹo cứng hoặc hạt bỏng ngô chưa nổ có thể làm sứt mắt mắc cài hoặc làm cong dây.
- Đồ dính có thể kéo và bám chặt. Caramel, kẹo dẻo và kẹo cao su có thể kéo mắc cài và bị cuốn quanh chúng.
- Đồ ngọt bám lại trên mắc cài làm tăng vấn đề vệ sinh. Thức ăn bị mắc kẹt quanh mắt mắc cài có thể khó chải sạch hơn, đặc biệt với trẻ em, người lớn bận rộn và bất kỳ ai vẫn đang quen với việc vệ sinh quanh mắc cài.
- Cắn miếng lớn bằng răng cửa có thể làm căng mắt mắc cài. Vì vậy mà táo nguyên quả, phần vỏ bánh pizza, bánh mì sandwich dày và ngô trên bắp thường được nhắc đến.
Mắt mắc cài bị gãy không phải lúc nào cũng cảm thấy rõ ràng ngay. Đôi khi chỉ thấy lỏng lẻo, ráp hoặc “lệch”. Khi đó có thể cần thêm thời gian, thêm một lần đến gặp bác sĩ hoặc thay đổi kế hoạch điều trị mà orthodontist của bạn đang quản lý.
Đây không phải là lời khuyên y khoa, và mỗi ca đều khác nhau. Một licensed orthodontist có thể cho bạn biết điều gì quan trọng nhất đối với ca của bạn sau buổi thăm khám trực tiếp.
Những loại nên hạn chế và lựa chọn thay thế an toàn hơn
Bạn không cần một chế độ ăn hoàn hảo. Bạn chỉ cần vài thay đổi thực tế để giảm nguy cơ gây hư hỏng.
Những đồ cứng cần cẩn thận
- Đá
- Kẹo cứng
- Hạt bỏng ngô còn nguyên hạt
- Các loại hạt nguyên quả
- Pretzel dày
- Khoai tây chiên lát rất giòn
- Vỏ bánh taco cứng
- Cà rốt sống cắt miếng to
Lựa chọn dễ hơn
- Bánh mì mềm thay vì phần vỏ quá cứng
- Rau củ nấu chín thay vì rau củ sống cứng
- Sữa chua, trứng, cơm, mì, súp, yến mạch
- Lát táo mỏng thay vì cắn cả quả táo
- Bơ các loại hạt thay vì ăn các loại hạt nguyên quả, nếu phù hợp với bạn
Những món dính hoặc nhai dai cần cẩn thận
- Caramel
- Kẹo taffy và kẹo dẻo
- Kẹo cao su
- Thanh granola dai
- Trái cây khô dẻo dính thêm
Lựa chọn dễ hơn
- Trái cây mềm
- Sinh tố
- Phô mai mềm
- Khoai tây nghiền
- Bát cơm
- Gà mềm, đậu, đậu phụ hoặc cá
Những món có thể cần cắt trước hoặc ăn theo cách khác
- Táo nguyên quả
- Lê
- Ngô trên bắp
- Sườn hoặc thịt còn trên xương
- Phần vỏ pizza dày
- Bánh mì sandwich cỡ lớn
Thử cách này
- Cắt thực phẩm thành những miếng nhỏ
- Lấy ngô ra khỏi bắp
- Lấy thịt khỏi xương trước khi ăn
- Dùng dao thường xuyên hơn là dùng răng cửa
Nếu bạn đang so sánh các loại điều trị, bạn cũng có thể đọc thêm về mắc cài kim loại và khay chỉnh nha trong suốt. Các quy tắc về thực phẩm có thể khác nhau tùy theo lựa chọn mà một licensed orthodontist khuyến nghị cho bạn.
Mẹo thực tế cho gia đình và người trưởng thành
Phần khó nhất thường là thói quen hằng ngày, chứ không phải là không biết “luật”. Những mẹo này có thể giúp bạn ở trường, nơi làm việc và tại nhà.
- Mang theo một bàn chải đánh răng và kem đánh răng nhỏ trong túi hoặc trên xe.
- Nếu giờ ăn trưa gấp gáp, súc miệng với nước cho đến khi bạn có thể chải sạch tốt.
- Với trẻ em, hãy chuẩn bị đồ ăn dễ nhai và không dính.
- Với người trưởng thành ở nơi làm việc, chọn trái cây đã cắt, sữa chua, mì, cơm hoặc các loại bánh mì sandwich mềm hơn.
- Bỏ thói quen nhai đá, kể cả khi đó là thói quen.
- Nếu sau khi ăn bạn thấy thứ gì đó bị lỏng hoặc nhọn, đừng tự sờ/đụng vào nữa và hãy liên hệ văn phòng của orthodontist.
Vài ngày đầu sau khi điều chỉnh có thể khiến một số người thấy vùng răng/mắc cài nhạy hơn. Nhiều người chọn đồ ăn mềm trong giai đoạn này đơn giản vì dễ nhai hơn. Đây là lựa chọn để thoải mái, không phải “luật” từ chúng tôi. Chỉ orthodontist của bạn mới có thể hướng dẫn cụ thể về cách chăm sóc của bạn.
Nếu bạn đang ở giai đoạn đầu và chưa bắt đầu điều trị, AlignLoom có thể giúp bạn được ghép đôi với các licensed orthodontist gần bạn miễn phí cho gia đình. Bạn tự chọn ai để gặp, và bạn xác nhận kế hoạch và giá bằng văn bản trước khi bắt đầu.
Bước tiếp theo cần làm gì
Nếu bạn hoặc con bạn đã đeo mắc cài, hãy hỏi văn phòng của orthodontist về danh sách thực phẩm của họ. Mỗi văn phòng có thể giải thích cùng một ý theo những cách hơi khác nhau, và hướng dẫn của họ sẽ là căn cứ để bạn chăm sóc.
Nếu bạn vẫn đang cân nhắc loại điều trị, bước tiếp theo đơn giản là:
- Tìm hiểu những điều cơ bản của từng lựa chọn.
- Hỏi về hạn chế thực phẩm, cách vệ sinh, lịch tái khám và tổng chi phí dự kiến.
- Xác nhận những gì được bao gồm bằng văn bản trước khi bắt đầu.
- Tự kiểm tra giấy phép hành nghề của orthodontist.
Khoảng chi phí điều trị tại Mỹ thường là:
- Mắc cài kim loại: $3,000-$7,000
- Mắc cài sứ: $4,000-$8,000
- Khay chỉnh nha trong suốt: $3,000-$8,000
- Bộ khay định hình (retainer): $100-$500 cho mỗi bộ
Đây là ước tính, không phải báo giá. Chi phí thực tế phụ thuộc vào tình trạng răng của bạn, khu vực bạn sống và bảo hiểm. Nhiều chương trình có mức chi tối đa trọn đời cho chỉnh nha (lifetime maximum), thường khoảng $1,000-$3,000. Hướng dẫn của chúng tôi về bảo hiểm chỉnh nha và tổng quan chi phí có thể giúp bạn chuẩn bị tốt hơn các câu hỏi cho buổi consultation.
AlignLoom là một dịch vụ ghép đôi miễn phí, không phải nhà cung cấp dịch vụ y tế. Chúng tôi không chẩn đoán, không thăm khám và không cung cấp điều trị. Thông tin tại đây mang tính tổng quan và giáo dục.
Khi đeo mắc cài, hãy tránh đồ cứng, đồ dính và các món nhai dai; đồng thời cắt đồ ăn thành miếng nhỏ thay vì cắn bằng răng cửa. Để có hướng dẫn riêng, hãy hỏi một licensed orthodontist. Nếu bạn vẫn đang so sánh các lựa chọn, hãy dùng AlignLoom để được ghép đôi miễn phí với các orthodontist gần bạn.